METODOLOXIA

METODOLOXIA

O anuario 2017 incorpora unha selección dos datos máis relevantes dos barómetros do CIS ao longo dese ano. No apartado dedicado a "Percepcións sobre a situación económica e política" preséntanse as preguntas comúns dos diferentes barómetros que tratan esta temática, tanto dende un punto de vista retrospectivo coma prospectivo. No apartado denominado "Valoración do goberno e a oposición" poden revisarse as valoracións que as persoas entrevistadas fan do goberno, a oposición, os ministros/as e principais líderes políticos nos barómetros políticos que se aplican cada tres meses. O resto de apartados representa unha selección das preguntas de cada monográfico mensual. Para iso, buscouse un equilibro entre a relevancia de cada indicador coa cantidade de preguntas escollidas do devandito mes. Non obstante, en ocasións, a selección dalgunhas preguntas de batería requiriu a dedicación dun maior espazo.

A presentación dos datos referidos a cada pregunta intenta manter unha estrutura similar ao interior de cada apartado. Así, os bloques dedicados a "Percepcións da situación económica e política", e "Valoración do goberno e a oposición", incorporan a evolución lonxitudinal anual das devanditas opinións cun gráfico representativo das respostas, mensual ou trimestralmente. Pola súa banda, os bloques temáticos mensuais mostran as frecuencias marxinais (ou medias, segundo o caso) para cada unha das preguntas seleccionadas acompañadas tamén dun gráfico específico. Estes gráficos representan, na maioría dos casos, a porcentaxe de cada opción de resposta sobre unha escala de 10 ou de 100%, segundo o caso. Non obstante, nalgunhas preguntas concretas, como a valoración media dos líderes políticos e dos ministros/as, a devandita representación axustouse a uns límites superior e inferior próximos aos datos para garantir a súa visibilidade, dada a proximidade dos devanditos valores.

Procedeuse a unha denominación representativa do contido das táboas presentadas, así como do mes ou bloque temático ao que pertencen para que sexan doadamente identificables. Deste xeito, por exemplo, a primeira táboa referida ao bloque de "percepcións sobre a situación económica e política" denomínase "Táboa SIT1", a primeira táboa do bloque "Valoración do goberno e a oposición" é identificada como "Táboa POL1", a primeira táboa do barómetro do mes de febreiro denomínase "Táboa F1", as táboas do barómetro de opinión pública e política fiscal son identificadas como "Táboa FIS1".

A continuación, facilítanse os cruzamentos cos indicadores sociodemográficos e políticos máis habituais ofrecidos polo CIS aos seus usuarios/as: sexo, idade, estado civil, educación, ocupación, clase social, ideoloxía, recordo de voto, relixión e hábitat. Algunhas destas variables foron recodificar, ou transformadas, co obxectivo de facilitar a lectura e interpretación dos datos que, en termos xerais, son calculados para cada categoría da devandita variable (en porcentaxes filas). Unicamente no caso dalgunhas preguntas as devanditas porcentaxes foron calculadas por columnas, e así aparece indicado no documento.

As variables idade e clase social manteñen as mesmas categorías que o CIS facilita para os diferentes estudos a través da súa páxina web. Non obstante, ideoloxía, hábitat, recordo de voto e educación recodificáronse de forma distinta para presentar unha táboa de resultados máis sintética.

A idade incorpora os seguintes intervalos: de "Ata 24 anos", de "25 a 34", de "35 a 44", de "45 a 54", de "55 a 64" e "65 anos ou máis". Na variable ideoloxía agrupáronse os valores máis extremos, na esquerda os valores "1-2", "3-4", e na dereita os valores "7-8" e "9-10. Os valores intermedios "5" e "6" mantivéronse sen agrupación. As categorías do tamaño de hábitat identificáronse da seguinte forma: os municipios menores de 10.000 habitantes como "Vila ou cidade pequena", de 10.001 a 100.000 habitantes como "Cidade mediana", de 100.001 a 1.000.000 habitantes como "Cidade grande", e máis de 1.000.000 habitantes como "Gran núcleo urbano".

Para a creación das variables educación, clase social e relixión, utilizouse unha combinación de preguntas. No caso da educación, combínanse a pregunta de se foi ou non á escola, e a pregunta que mide o nivel de estudos de máis alto nivel que se cursou. Con iso créanse seis categorías: "Primaria ou menos", "Secundaria inicial", "FP de grao medio", "Secundaria superior", "FP de grao superior", e "Universidade". A nova variable de relixión integra a definición en materia relixiosa coa frecuencia da práctica relixiosa, creando tres categorías: "Crente practicante", "Crente non practicante", e "Ateo/a, non crente". Polo que respecta a recordo de voto, combínanse a pregunta de se foi a votar ou non nas últimas eleccións, e a pregunta de que partido votou. Créanse as seguintes categorías: "PP", "PSOE", "IU/ICV", "UPyD", "CiU", "Outros partidos", "Non tiña idade", "En branco", "Non votou", "Non lembra", e "NC". A categoría "Non votou" inclúe todas aquelas opcións que reflicten abstención en calquera das dúas preguntas orixinais, así como o voto nulo.

Pola súa banda, a variable clase social créase a partir das respostas das persoas entrevistadas a tres preguntas: situación laboral, ocupación e status socioeconómico. As cinco categorías desta variable son: "Clase alta/media-alta" (agrupa a profesionais e técnicos, directivos/as e cadros medios), "Novas clases medias" (asalariados non manuais), "Vellas clases medias" (empresarios/as, autónomos/as e agricultores/as), "Obreiros/as cualificados/as" (manuais cualificados, capataces e artesáns/nas), "Obreiros/as non cualificados/as" (obreiros/as da industria e os servizos, e xornaleiros/as do campo).

As categorías de resposta "Non sabe (NS)" e "Non contesta (NC)" das variables explicativas -de cruzamento- unicamente se presentan nas táboas naqueles casos nos que esta cifra era significativa e onde a devandita opción é representativa. Así, NS e NC mantivéronse ao presentar a ideoloxía política, o recordo de voto e a relixión, pero non nos demais casos. Por outro lado, especificouse, no caso de que así fóra recollido no deseño do cuestionario, se se trata dunha "Resposta Espontánea" proporcionada pola persoa entrevistada ao formularlle a pregunta e, noutras ocasións, se se trataba dalgunha categoría que o entrevistador/a tiña como instrución non ofrecer como opción de resposta predeterminada, en cuxo caso aparece ao lado da devandita categoría un "NON LER".

O feito de que algunhas das categorías dos diferentes indicadores non estean moi presentes entre as respostas manifestadas polas persoas entrevistadas obriga, neste apartado, a chamar a atención sobre a limitación que representa, para eses casos, a interpretación das porcentaxes. Por iso aparece, entre paréntese, o número de persoas (n) que responde por categoría ou no seu conxunto á devandita pregunta.

A información que se proporciona respecto ás preguntas seleccionadas é, en ocasións, parcial, para reducir a súa complexidade de lectura. Así, por exemplo, as preguntas de batería coas seguintes opcións de resposta: moito, bastante, pouco ou nada, utilizadas para capturar tanto unha frecuencia coma un grao de acordo, foron agrupadas as opcións moito+bastante para ser presentadas na táboa. Existe unha única excepción vinculada a este tipo de preguntas nos datos referidos ao barómetro fiscal, onde se seleccionou a agrupación "poucos" dada a frecuencia existente nas outras categorías. Por outro lado, naquelas preguntas que incorporan a posibilidade de mencionar máis dunha resposta (por exemplo, primeiro e segundo lugar), represéntase para a maioría deles unicamente os datos referidos ao primeiro lugar. Ademais, no caso de preguntas de escala do 0 ao 10, cando non se trate de preguntas en batería, procedeuse á agrupación de categorías para facilitar a lectura: “0-2”, “3-4”, “5”, “6-7” e “8-10”.

Ao longo do documento aparecen preguntas denominadas "Multirresposta" que representan, de xeito agregado, as posibles respostas das persoas entrevistadas a unha mesma listaxe de opcións ou valores. Estas preguntas teñen a característica de que o (n) representa, a diferenza do resto de preguntas, a totalidade de respostas en lugar da totalidade de persoas que responderon.

arrow_back